CV'de hangi bölümler olmalı?

Soru genelde şöyle sorulur: fotoğraf koyayım mı, hobilerimi yazayım mı, referansları ekleyeyim mi. Cevabı kişisel zevk değil, CV'yi okuyan tarafın neyi okuyabildiği belirler. GoTeam'in CV analiz motoru bir belgeden on alan taşır: kişisel bilgi, özet, deneyim, eğitim, beceriler, diller, projeler, sertifikalar, başarılar ve yayınlar. Şema tanımadığı alanı taşımaz, atar.

Başlığın Türkçe ya da İngilizce olması fark etmez; çıkarım hattı Deneyim ile Experience'ı, Projeler ile Projects'i aynı bölüm sayar. Fark eden şey başlığın altında ne yazdığı. Motor "Deneyim" başlığını gördüğü için madde vermez; o başlığın altındaki cümlelerden bir olguyu doğrulayabilirse madde kazanılır.

Yararlı soru "hangi bölümler olmalı" değil, "hangi bölüm neyi kanıtlıyor". Her CV'ye aynı 49 maddelik sabit liste uygulanır ve bu maddelerin 45'i doğrudan koddan hesaplanır. Aşağıdaki bölümlerin hepsi listedeki belirli maddelere bağlı, hangisinin hangisine bağlandığı da yazılı.

• Bölümün var olması yetmez. Kanıtı bulunamayan madde yarım puan sayılmaz, paydadan düşer; kanıtın yokluğu adayın eksiği sayılmaz.
• Ağırlıklar boyut içidir. "Ağırlık 12" genel puandan 12 demek değil, o boyutun 100 birimlik bütçesinden 12 birim demek.
• Aynı dosya her zaman aynı puanı alır. Bölümleri yeniden dizmek sonucu oynatmaz.

Tabloda motorun tanıdığı on alan var. Her satır o alanın cevapladığı soruyu ve alan boş kalınca kaybedilen maddeyi yazıyor. Parantez içindeki sayılar madde ağırlıkları, her boyutun kendi içinde 100'e tamamlanır.

Tablo bir tavsiye listesi değil. Satırlar "şunu yaz" demiyor, "bunu yazmazsan şu soru cevapsız kalıyor" diyor.

Bir deneyim kaydında başlangıç tarihi yoksa ya da okunamıyorsa o kayıt süre hesabına giremez. Kayıt yok sayılmaz, profesyonel deneyim maddesi yine kazanılır. Ama toplam süreye eklenmediği için 1, 2 ve 4 yıl eşiğine bakan üç madde bundan etkilenir.

Hiçbir profesyonel deneyimden ay hesaplanamazsa toplam süre boş döner ve üç eşik maddesi birden "tarihlerden profesyonel süre hesaplanamıyor" gerekçesiyle kaybedilir. Deneyim boyutunun 28 ağırlığı böyle görünmez olur. Sebep deneyimin yokluğu değil, tarihin okunamaması.

Yalnız yıl yazılmış bir aralık ("2024 - 2026") okunur, ama sistem onu yılın ilk ayına sabitler ve altı aylık belirsizlikle işaretler. Ay ve yıl yazmak kendi maddesini kazandırır (10); tüm kayıtlarda başlangıç tarihinin bulunması ikinci bir maddedir (6).

• Staj, gönüllü çalışma ve kişisel projeler profesyonel süreye sayılmaz, ayrı sınıflara düşer. Silinmeleri gerekmez; profesyonel deneyimden ayrı bir başlıkta durmaları yeter.
• Yarı zamanlı roller süreye yarım ağırlıkla girer, freelance tam ağırlıkla profesyonel sayılır.
• Üst üste binen aralıklar birleştirilir; aynı ay iki kez sayılmaz.

Beceri bölümü CV'nin en kolay uzayan yeri, tam bu yüzden de en zayıf kanıt. Motor her beceriyi dört sınıftan birine koyar: bir iş kaydına bağlı, bir projeye bağlı, bir eğitim kaydına bağlı ya da yalnız listede. Bir beceri birden fazla yerde geçiyorsa en güçlü kaynak atanır.

Yalnız listede kalan beceriyi rapor ayrı bir başlıkta toplar: beyan edilen yetkinlikler. Yanına da tek bir eylem cümlesi koyar, o beceriyi kullandığınız bir işi bir cümleyle yazın. Listeyi uzatmak bunu çözmez, çoğaltır.

Ağırlıklar da aynı şeyi söylüyor. Bir beceriyi listelemek 6 ağırlıklı maddeyi kazandırır, aynı becerinin bir deneyim ya da proje anlatımında geçmesi 14 ağırlıklı ayrı bir maddedir. Üstelik listedeki becerilerin en az yarısının kullanımda geçmesini isteyen 12 ağırlıklı bir madde daha var: liste şişirildiğinde bu oran düşer ve madde kaybedilir.

Eğitim bölümü tek madde değil dokuz madde üretir ve dokuzu da deterministiktir: kayıt var mı, derece adı yazılı mı, lisans ve üzeri mi, lisansüstü var mı, bölüm adı yazılı mı, okul adı yazılı mı, yıl yazılı mı, not ortalaması yazılı mı, mezun olunmuş mu.

Pratik sonucu şu: "Bir Üniversite, 2019 - 2023" diye yazılmış bir satır okul ve yıl maddelerini kazanır, bölüm maddesini (12) kaybeder. Aynı satıra "Bilgisayar Mühendisliği, Lisans" eklemek iki maddeyi daha karşılar.

Not ortalaması maddesi (12) yalnızca yazılıp yazılmadığına bakar, değerine değil. Yaygın tavsiye düşük bir ortalamayı gizlemek yönünde; burada ölçülen davranış onunla çelişiyor. Kararı size bırakıyoruz, ama yazılmayan ortalama o maddeyi kapatmıyor.

Genel puan tek listeden değil beş boyuttan toplanır ve boyut ağırlıkları herkes için aynıdır. Bir bölümün genel puandaki etkisi iki şeye bağlı: hangi boyutları beslediği ve o boyutun ağırlığı.

Bir bölümün birden fazla satırda görünmesi hata değil. Sertifikalar hem teknik hem potansiyel boyutunu besler, projeler de öyle; bu yüzden aynı kayıt iki ayrı maddede sayılabilir.

• Boyut puanı, o boyutta kazanılan ağırlığın paydada kalan ağırlığa oranıdır. Payda sabit değil: kanıtı bulunamayan madde paydadan düşer.
• 49 maddenin 45'i koddan hesaplanır. Modele sorulan dört madde var: roller arasında kapsam artışı, bir işin baştan sona sahipliği, liderlik ve somut etki. Dördü de deneyim ve potansiyel boyutunda.
• Sonuç bir bant etiketiyle gelir: 85 ve üzeri Öne Çıkan CV, 70 Güçlü CV, 55 Gelişime Açık, 40 Temeli Var, altı Yeniden Yapılandırılmalı.

Türkçe CV şablonlarında sık görülen bazı bölümlerin bu motorda karşılığı yok. Fotoğraf, doğum tarihi, medeni durum, askerlik durumu, uyruk, referanslar, hobiler ve ilgi alanları çıkarım şemasında bulunmaz. Şema tanımadığı alanı taşımadan atar, yani bu bölümler bir maddeyi ne kazandırır ne kaybettirir.

Buradan "bunları yazma" sonucu çıkmaz. Çıkan sonuç şu: bu bölümler sayfada yer kaplar ama ölçülen maddelere katkı vermez. Yeriniz sınırlıysa hangisinin yerine ne konacağı artık tahmin değil, karşılığı yazılı bir tercih.

Bir sınır daha var, o da puanla değil dosyayla ilgili: aday tarafında yalnızca PDF kabul edilir, en fazla 5 MB ve varsayılan olarak 15 sayfa. Word dosyası PDF olarak dışa aktarılıp yüklenir. Belge önce bütünlük kapısından geçer, yani CV olmayan bir dosya kapıda durur.

• Fotoğrafın puana etkisi ölçülmedi. Söylenebilecek tek şey, fotoğrafın çıkarım şemasında bulunmadığı ve bir kanıt maddesine girmediği.
• CV'nin kaç sayfa olması gerektiğine dair bir maddemiz yok. Sayfa sayısına bakan tek kural teknik: 15 sayfayı aşan PDF kapıda durur.
• Referans bilgisi de şemada yok. "Referanslar istendiğinde sunulur" satırı hiçbir maddeyi karşılamaz.